مولانا در قونیه تحصیلات دینی و فقهی را ادامه داد و پس از مرگ پدر، جانشین او در تدریس و وعظ شد. نقطه عطف زندگی او دیدار با شمس تبریزی در سال ۶۴۲ هجری بود؛ این ملاقات مولانا را از یک عالم دینی رسمی به شاعری عارف و شیدا تبدیل کرد. ناپدید شدن (یا کشته شدن) شمس، اندوه عمیقی در مولانا برانگیخت که در قالب شعر و سماع بروز یافت.